Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) baru-baru ini mengumumkan bahawa tarikh penamaan calon bagi pilihan raya negeri Melaka ditetapkan pada 8 November manakala hari mengundi akan diadakan pada 20 November. Parti-parti politik dan kepimpinan mereka sudah pasti sibuk berunding mengenai peruntukan kerusi dan pemilihan calon daripada tempoh pengumuman SPR ini sehingga tarikh penamaan calon tiba.
Berdasarkan pilihan raya terdahulu, proses pemilihan calon sering kali tidak dimuktamadkan sehingga malam tarikh penamaan calon. Hal ini khususnya berlaku bagi kerusi-kerusi yang sangat kompetitif dan sangat dikehendaki oleh ramai parti politik dalam satu gabungan. Ini sudah tentu membawa banyak ketidaktentuan bagi calon-calon dan parti-parti politik yang akan bertanding, dan selalunya kebanyakan calon tidak akan berkempen secara sepenuhnya sehingga pencalonan mereka disahkan.
Setiap gabungan politik mempunyai set kriteria tersendiri yang digunakan untuk memilih parti politik mana yang akan meletakkan calon mereka di sesuatu kawasan pilihan raya. Selalunya, sesuatu gabungan politik akan membuat pemilihan berdasarkan kebolehmenangan kerusi itu, dan oleh itu parti-parti politik penyandang dikekalkan untuk bertanding semula di kerusi-kerusi yang mereka menangi dalam pilihan raya yang lalu.
Calon-calon politik individu dan kebolehmenangan mereka juga merupakan satu lagi faktor yang sering diberi banyak pertimbangan. Pemimpin-pemimpin politik senior yang berpengalaman luas sering diberi keutamaan lebih tinggi berbanding muka-muka baharu, suatu keadaan yang biasanya menghasilkan demografi calon politik yang jauh lebih tua diturunkan semasa pilihan raya.
Namun, di atas kekananan politik ialah bangsa. Di sebuah negara majmuk yang sangat berpecah-belah seperti Malaysia, latar belakang kaum seseorang calon sering dianggap lebih penting daripada kekananan, pengalaman, umur, jantina, personaliti, malah pencapaian mereka. Sebagai contoh, adalah amat tidak mungkin seorang calon Cina diturunkan di kawasan majoriti Melayu dan sebaliknya, suatu amalan yang bukan sahaja diguna pakai oleh parti-parti politik berasaskan kaum tetapi setakat ini oleh semua parti politik di negara ini.
Pemilihan calon yang tepat bagi pilihan raya negeri Melaka yang akan datang adalah penting kerana keputusannya akan digunakan oleh pemimpin-pemimpin politik untuk menentukan haluan tindakan masa hadapan mereka. Memandangkan pertembungan tiga penjuru antara Barisan Nasional, Perikatan Nasional dan Pakatan Harapan dijangka berlaku, mana-mana daripada tiga gabungan itu yang menyaksikan pengurangan besar kerusi mereka selepas pilihan raya negeri Melaka akan cuba mengelakkan pertembungan tiga penjuru di peringkat nasional semasa pilihan raya umum yang berikutnya.
Walaupun terdapat banyak desas-desus dan hujah bolak-balik antara dua gabungan Barisan Nasional dan Perikatan Nasional, kedua-dua gabungan yang didominasi Melayu amat dijangka akan membentuk kerjasama pilihan raya jika Pakatan Harapan memenangi paling banyak kerusi dalam pilihan raya negeri yang akan datang ini. Sebaliknya, jika kedua-dua pihak tidak menyaksikan kemerosotan kerusi, mereka berkemungkinan akan mengekalkan haluan semasa iaitu bertarung dalam pertandingan tiga penjuru.
Barisan Nasional
Kebanyakan penganalisis politik meramalkan bahawa pecahan undi Melayu akan menghasilkan kemenangan telak bagi Pakatan Harapan. Namun, persamaan ini terlupa mengambil kira hakikat bahawa undi Melayu sudah pun pecah dalam pilihan raya umum yang lalu tetapi masih menghasilkan Barisan Nasional memenangi jumlah kerusi yang sihat di negeri itu, 13 kerusi daripada jumlah 28 kerusi. Ini menjelaskan mengapa Barisan Nasional yakin bahawa ia tidak perlu mengelakkan pertembungan tiga penjuru yang akan mengakibatkan pecahan undi Melayu, suatu asas undi penting bagi parti-parti berasaskan Melayu yang dominan dalam gabungan Barisan Nasional dan Perikatan Nasional.
Barisan Nasional nampaknya yakin bahawa ia boleh kembali kepada kegemilangan terdahulunya di negeri Melaka. Perlu dicatatkan bahawa negeri Melaka secara sejarahnya merupakan penyokong kuat gabungan Barisan Nasional. Semasa Pilihan Raya Umum ke-13 sebagai contoh, gabungan Barisan Nasional berjaya memenangi 21 kerusi daripada jumlah 28 kerusi di negeri itu. Memandangkan kehilangan 8 kerusi bagi gabungan itu semasa Pilihan Raya Umum ke-14 adalah drastik dan mendadak, gabungan itu berkemungkinan mampu meraih semula sebahagian daripada kerusi-kerusi itu.
Perikatan Nasional
Pihak yang paling kalah dalam pertembungan tiga penjuru semasa pilihan raya umum yang lalu sudah pasti PAS, parti Islam itu bertanding 25 kerusi dan kalah kesemuanya. Kali ini, parti itu berada dalam gabungan dengan Bersatu, sebuah parti yang bertanding 6 kerusi di bawah panji Pakatan Harapan dan hanya memenangi 2 daripadanya. Sama ada Bersatu dapat mengekalkan kerusi yang dimenanginya dalam pilihan raya yang lalu merupakan petunjuk penting untuk mengukur masa hadapan parti itu.
Memandangkan Bersatu tidak pernah bertanding menggunakan bendera partinya di negeri Melaka, Gerakan tidak bertanding langsung di negeri itu semasa pilihan raya yang lalu, dan keputusan malang PAS yang bertanding menggunakan panji partinya, adalah jelas mengapa gabungan itu memutuskan untuk bertanding di bawah logo Perikatan Nasional. Parti-parti dalam Perikatan Nasional pada masa ini bertaruh pada populariti Perikatan Nasional untuk meraih pengaruh di negeri itu; sama ada strategi ini akan menghasilkan bahagian undi yang lebih besar bagi ketiga-tiga parti itu juga akan menjadi petunjuk penting bagi strategi mereka menuju pilihan raya umum yang akan datang.
Pakatan Harapan
Gabungan Pakatan Harapan nampaknya berada di landasan untuk memenangi pilihan raya negeri Melaka yang akan datang. Jika gabungan itu hanya dapat mengekalkan kerusi yang dimenanginya dalam pilihan raya umum yang lalu, ia akan mampu meraih majoriti mudah yang diperlukan untuk menubuhkan kerajaan negeri Melaka yang seterusnya. Namun, ini berkemungkinan sekali lagi akan mengakibatkan ketidakstabilan politik kerana hanya sebilangan kecil ahli Dewan Undangan Negeri yang tidak berpuas hati diperlukan untuk meruntuhkan kerajaan negeri yang baru ditubuhkan, seperti yang berlaku baru-baru ini.
Namun, boleh dihujahkan bahawa gabungan itu tidak sepopular sekarang berbanding tempoh menjelang pilihan raya umum yang lalu. Tsunami yang membawa mereka meraih majoriti mudah di negeri itu tidak akan begitu mudah diulang memandangkan gabungan itu telah kehilangan satu-satunya parti politik berasaskan Melayu, Bersatu, yang mungkin telah memainkan peranan menyumbang kepada gabungan itu meraih jumlah undi Melayu yang cukup baik. Hakikat bahawa pemimpin gabungan itu telah bertukar daripada Tun Mahathir Mohamad kepada Datuk Seri Anwar Ibrahim sejak pilihan raya umum yang lalu juga mungkin mengakibatkan kemerosotan sokongan Melayu terhadap gabungan itu.
Namun, gabungan itu boleh dilihat berada dalam kedudukan yang lebih baik menjelang pilihan raya negeri berbanding dua pesaingnya kerana parti-parti politik pembangkang yang mungkin mengakibatkan pecahan undi pembangkang, iaitu Pejuang dan Warisan, telah mengumumkan bahawa mereka tidak akan bertanding dalam pilihan raya negeri itu. MUDA, sebuah lagi parti politik dalam blok pembangkang yang mungkin memecahkan undi blok itu, juga baru-baru ini mengumumkan bahawa mereka akan berunding dengan Pakatan Harapan dari segi peruntukan kerusi, yang berpotensi membawa bahagian terbesar undi belia kepada gabungan itu sambil memastikan undi bagi blok pembangkang tidak pecah.
Kesimpulan
Pihak yang dijangka meraih pertambahan kerusi terbesar daripada pilihan raya negeri Melaka yang akan datang ialah Barisan Nasional; negeri Melaka sentiasa menjadi penyokong kuat gabungan itu dengan pilihan raya umum yang lalu sebagai satu-satunya pengecualian. Lapan kerusi yang hilang kepada Pakatan Harapan semasa pilihan raya umum yang lalu tidak berkemungkinan dapat dikekalkan sepenuhnya oleh Pakatan Harapan memandangkan gabungan itu telah kehilangan ramai pemimpin Melayu yang menonjol dan berpengaruh.
Ketidakstabilan yang berlaku semasa pentadbiran Pakatan Harapan yang mengakibatkan kejatuhannya berkemungkinan juga telah mengakibatkan defisit kepercayaan terhadap gabungan itu dalam kalangan pengundinya di negeri itu. Namun, seperti yang disebutkan, gabungan Pakatan Harapan berada dalam kedudukan yang jauh lebih baik berbanding pesaingnya kerana undi Melayu dijangka agak pecah antara dua gabungan politik yang didominasi Melayu. Kedudukan yang menguntungkan ini mungkin mengakibatkan gabungan itu memenangi kerusi yang cukup sahaja untuk membentuk majoriti mudah di negeri itu.
Bagi Perikatan Nasional, gabungan itu amat tidak berkemungkinan memenangi kerajaan negeri Melaka memandangkan komposisinya pada masa ini. Hasil terbaik yang boleh diharapkannya ialah mengekalkan kerusi-kerusinya yang sedikit dan memecahkan undi Melayu dengan cukup untuk mengakibatkan kekalahan Barisan Nasional kepada Pakatan Harapan. Kerugian jangka pendek itu mungkin perlu bagi gabungan itu untuk meyakinkan Barisan Nasional bahawa pertembungan tiga penjuru di peringkat nasional semasa pilihan raya umum yang berikutnya adalah bencana bagi kedua-dua gabungan, dan bahawa mereka perlu mencapai kompromi untuk menahan kemenangan telak Pakatan Harapan yang bakal berlaku.
Perlu dicatatkan bahawa landskap politik di negara ini pada masa ini sangat dinamik dan keadaan boleh berubah dengan pantas dalam sekelip mata. Oleh itu, adalah sia-sia untuk cuba meramalkan keputusan pilihan raya dengan tepat sebelum tarikh penamaan calon pun berlalu. Namun, itu bukan alasan untuk mengabaikan analisis menyeluruh mengenai kekuatan dan kelemahan gabungan-gabungan berbeza yang akan bertanding.
Dalam hal ini, kita boleh belajar satu dua perkara daripada salah seorang ahli strategi ketenteraan paling terkenal pada masa lalu. Sun Tzu, pengarang “The Art of War”, pernah berkata dengan terkenal, “Setiap pertempuran dimenangi sebelum ia dilawan”. Maksudnya secara ringkas ialah keadaan tentera-tentera yang berbeza, rupa bumi yang mereka duduki, dan strategi yang mereka putuskan untuk digunakan semasa pertempuran sering lebih penting daripada apa yang berlaku dalam pertempuran itu sendiri. Nasib para pemenang, seperti dalam kes pilihan raya negeri Melaka yang akan datang, sudah berkemungkinan besar ditentukan bahkan sebelum pertempuran secara rasmi dimulakan.
